خرید و فروش کود مرغ




28/01/1396

یكی‌ از اهداف‌ برنامه‌های‌ توسعه‌كشور، افزایش‌ تولیدات‌كشاورزی‌ كشور می‌باشد. در مقطع‌ فعلی‌با توجه به‌ خشكسالی‌های‌ پی‌درپی‌، آهكی‌بودن‌خاكهای‌زراعی‌ كشور و بی‌كربناته‌ بودن ‌آبهای‌ آبیاری‌، نظر كارشناسان براین‌ است‌ كه ‌دستیابی به‌ هدف‌فوق‌ از طریق‌ مصرف‌ بهینه‌ كود و تغییر نگرش‌ در تغذیه‌ گیاهی‌امكانپذیر می‌باشد به عبارت‌ دیگر هدف‌ تغذیه‌ گیاهی‌ دستیابی‌ به‌ محصولات سالم‌توأم با عملكرد بالا به‌ همراه‌ هزینه‌های‌ قابل‌ توجیه‌ اقتصادی‌ با مقادیر بالای‌ تركیبات ‌با ارزش‌ (پروتئین‌، چربی‌، كربوهیدراتها، ویتامینها و مواد معدنی‌) می‌باشد، بدون‌ آنكه‌ هیچ­گونه‌ اثر مخرب‌ بر روی‌محیط زیست‌ داشته‌ باشد.

عناصر غذایی مورد نیاز درختان میوه

به طور معمول نام 17 عنصر بعنوان عناصر غذایی لازم برای گیاهان ذكر شده است، از این تعداد كربن، اكسیژن و هیدروژن معمولاً از هوا تأمین می‌شوند. شش عنصری که به مقدار زیاد مورد نیاز گیاهان هستند عبارتند از: ازت (N)، فسفر (P)، پتاسیم (K)، كلسیم (Ca)، منیزیم (Mg) و گوگرد (S). از این عناصر به عنوان «عناصر پر مصرف» و یا « عناصر ماكرو» و یا «عناصر اصلی» یاد می‌شود. (گاهی بعضی از محققان، كلسیم، منیزیم و گوگرد را به عنوان عناصر میان مصرف ذكر می‌كنند). هشت عنصر دیگر برای رشد درختان میوه و گیاهان ضرورت كامل دارند ولی مقدار نیاز گیاه به آنها كمتر است كه عبارتند از: آهن (Fe)، روی (Zn)، بور (B)، منگنز (Mn)، مس (Cu)، مولیبدن (+MoO42)، كلر (Cl) و نیکل (Ni). این عناصر به عنوان « عناصر كم مصرف» و یا «عناصر میكرو» و یا «ریزمغذیها» شناخته می‌شوند. مقدار عناصر غذایی مورد نیاز درختان میوه براساس‌ دو عامل‌ مقدار جذب عناصر غذایی توسط محصول‌ و پتانسیل‌ خاك‌ برای‌تأمین‌به‌موقع‌ مواد غذایی‌ برای‌ گیاه‌ تعیین‌ و محاسبه‌ می‌شود. برای‌ تعیین‌ مقدار كود مورد نیاز گیاهان‌باغی‌ لازم‌ است‌ از نقش‌ عناصر پرمصرف و كم‌مصرف‌در گیاهان شناخت كاملی‌داشته‌ باشیم‌ .

دلایل كمبود یا بیش بود عناصر غذایی

بطور طبیعی و تحت تأثیر شرایط محیطی مقادیر مشخصی از عناصر در محیط رشد درختان میوه قرار دارند (خاك و هوا)، اما همه آنها قابل جذب برای درختان نمی‌باشند بلكه باید این تركیبات به اشكال قابل جذب برای درختان تبدیل شوند تا به وسیله ریشه‌ها جذب شوند. غلظت عناصر موجود درخاك تحت تأثیر عوامل مختلف محیطی از جمله خصوصیات خاك، شرایط محیطی مانند دما، رطوبت و نور و اثر متقابل عناصر با هم قرار دارد. این غلظت در داخل درختان نیز متأثر از شرایط ژنتیكی و محیطی خواهد بود .

خاكشاید بتوان گفت كه مهمترین عامل در جذب عناصر غذایی توسط درختان میوه، شرایط و خصوصیات خاك می‌باشد. عواملی از قبیل بافت خاك، غلظت عناصر موجود در خاك، رطوبت خاك، pH محیط خاك، میزان مواد آلی خاك، نوع و میزان رس موجود در خاك و حتی عوامل فیزیكی موجود نظیر شیب زمین، ارتفاع محل و …. در تغذیه درختان میوه مؤثر می‌باشند. اصولاً وضعیت تغذیه‌ای در خاكهای بسیار سنگین (رسی) و بسیار سبك (شنی) مناسب نمی‌باشد و درختان با مشكل مواجه می‌شوند. بهترین نوع بافت خاك حالت لومی(10-30٪ رس، 50-30٪ سیلت و 50-25٪ شن) می‌باشد. حضور مادة آلی می‌تواند بافت خاك را مطلوب كرده و شرایط مناسب تغذیه‌ای را برای درختان میوه فراهم آورد. از آنجایی كه اكثر خاكهای كشور آهكی بوده، (به جز نوار شمالی كشور در حاشیة دریای خزر) دارای pH بالا می‌باشند. جذب مطلوب عناصر غذایی در خاك در pH خنثی( 7 = pH) و یا كمی‌اسیدی صورت می‌پذیرد بنابراین اصلاح خاكها در طول زمان و در هنگام احداث باغها باید مد نظر قرار گیرد. استفاده از كودهای آلی با بنیان­های مناسب می‌تواند در این راه ما را كمك كند .

عناصر غذایی پر مصرف (ماكروالمنت‌ها)

ازت(N)

ازت مهمترین عنصر غذایی در تغذیه درختان میوه می‌باشد كه تعیین كنندة رشد رویشی درختان است. ازت در رشدرویشی، گلدهی، تشكیل میوه، عملكرد محصول، رسیدگی میوه‌ها و مسائل فیزیولوژی پس از برداشت در اكثر محصولات باغبانی دخالت دارد. ازت در ساخت تركیبات پروتئین و اسیدهای آمینه و كربوهیدراتها نقش فعال دارد. همچنین میزان ازت در رنگ‌بندی میوه‌ها مؤثر است. دادن كود حیوانی كه با ازت غنی شده باشد باعث افزایش اندازة میوه ها می‌شود و ازت اثر غیر مستقیم بر حجم میوه خواهد داشت .

فسفر(p)

نقش فسفر در گیاهان: فسفر در فرآیند فتوسنتز نقش مهمی بر عهده دارد. فسفر به ویژه در اندام های جوان گیاه و در دانه‌ ها تجمع می‌یابد .

پتاسیم(k)

نقش پتاسیم در گیاهان: پتاسيم بخش زیادی از محتويات گياهان را تشکيل داده این عنصر در گياه به عنوان یک كاتاليزور عمل نموده و كمبود آن مقاومت گياه را در برابر آفات و بيماري ها كاهش مي‌دهد. پتاسیم مقاومـــت گیاهان را به سرما افزایش می دهد .

گياهان مبتلا به کمبود پتاسيم معمولاً ضعيف، کوتاه و کوچک هستند. رشد ساقه اصلي و شاخه‌ها به علت کمبود این عنصر متوقف گشته و فاصله ميان گره ها کوتاه مي‌شود .

 کلسیم(Ca)

نقش کلسیم در گیاهان: کلسیم نقش مهمي در تشكيل ديواره و غشاء سلولي و قابليت انعطاف‌پذيري گیاه دارد. کلسیم در استحكام و كيفيت ميوه نیز مؤثر بوده و با حفظ و پايداري سلول های گياهي و افزايش قدرت بافت، مانع از ايجاد بسياري از بيماري‌هاي فيزيولوژيكي در محصولات مي‌گردد .

منیزیم(Mg)

نقش منیزیم در گیاهان: منيزيم تنها عنصر فلزي موجود در كلروفيل بوده و به عنوان هسته مركزي سازنده كلروفيل معرفي مي‌شود. این عنصر به طور غير مستقيم در متابوليسم و فتوسنتز درختان ميوه و همچنین در فعاليت آنزيم‌ها نقش داشته و موجب فعال شدن حامل‌هاي فسفري كه در جذب ساير عناصر مؤثر است، می‌گردد. منیزیم همچنین موجب افزایش روغن توليدي در درختاني مانند زيتون، گردو و بادام می‌شود .

گوگرد(S)

گوگرد یکی از عناصر حیاتی در تغذیه گیاهی است وقتی به مقدار کافی در منطقه نمو ریشه موجود نباشد رشد گیاهان متوقف می‌گردد و مقدار محصول و در بعضی مواقع مرغوبیت آن کاهش می‌یابد .

آهن(Fe)

نقش آهن در گیاهان: آهن در توليد کلروفيل، تنفس و فتوسنتز گیاهان نقش مهمی بر عهده دارد

اگر گياهي قادر به جذب آهن به مقدار کافي نباشد، ساخت سبزينه (کلروفيل) در برگ کاهش یافته و برگ ها رنگ پريده خواهند شد .

روی(Zn)

نقش روی در گیاهان

از جمله علائم كمبود روي، تأخير در باز شدن جوانه‌هاي رويشي و زايشي حتي تا مدت يك ماه، تشكيل دانه‌هاي كوچك‌تر و قرمزتر از دانه‌هاي سالم، ريزبرگي، كم برگي، كوچك شدن ميان گره‌هاي سرشاخه و رزت (Rosette) برگها به هم نزدیک و کپه ای مي‌باشد .

بور(B)

نقش بور در گیاهان: بـور از عناصر كم مصرف مورد نياز گياه است كه كمبود و مسموميت آن در خاك‌هاي ايران رايج مي‌باشد. به طوری که در بعضي از مناطق مشكل كمبود بــور و در بخشي ديگر مشكل مسموميت ناشي از فراوانی عنصر بــور به چشم می‌خورد .

سياه شدن جوانه هاي رویشی و بافت هاي مريستمي، خشكي و زردي برگ‌ها و گل‌ها از علائم كمبود بــور در گیاهان می‌باشد .

منگنز(Mn)

 منگنز در گیاهان در توليد كلروفيل نيز نقش دارد .

کمبود منگنز معمولاً در خاك هاي آلي و خاك‌هاي داراي واكنش قليايي ديده مي‌شود .

باریک و ضعیف شدن برگ ها و گاهاً مشاهده لکه‌هایی بر روی آن از علائم کمبود منگنز در گیاه می‌باشد .

مس(Cu)

نقش مس در گیاهان: مهمترین فعالیت مس در گیاهان كمك در سنتز كلروفيل است کمبود این عنصر در مرکبات باعث مرگ جوانه‌های انتهایی می‌شود .

کلر(Cl)

کمبود کلر در گیاه شباهت زیادی با بیماری های فیزیولوژیکی برگ دارد و باعث خم شدن یا خشک شدگی کناره های برگ به همراه لکه های نکروتیک در امتداد کناره ها دیده می شود .

کمبود کلر معمولاً به علت وجود مقادیر زیاد آن در خاک دیده نمی شود .

مولیبدن(MO)

این عنصر در حقیقت یک فلز است، اما خواص آن شبیه به غیرفلزهاست. در محلول های آب گونه، این عنصر به صورت یون مولیبدات +MoO42 وجود دارد. این عنصر در بین تمام ریزمغذی های شناخته شده به کمترین میزان مورد نیاز است و به نظر می رسد در متابولیسم نیتروژن ایفای نقش می کند. نیاز به این عنصر تا حد زیادی به نوع تأمین نیتروژن بستگی دارد. وقتی میزان نیتروژن کافی باشد، کمبود مولیبدن سبب ایجاد یک اختلال به نام "دم شلاقی"در گیاه می شود که در اثر آن برگ های جوان پیچ خورده و بدشکل می شوند. در همین گیاهان ممکن است کلروز(زردشدن) و نکروز(مرگ سلولهای گیاه، لک قهوه ایی) میان رگبرگ های برگ های مسن مشاهده شود .

نیکل(Ni)

این عنصر به تازگی به لیست عناصر غذایی ضروری افزوده شده است. این فلز به وفور یافت می شود و به سادگی توسط ریشه ها جذب می گردد. نیاز به این عنصر بسیار کم (در حدود 200 نانوگرم)است. یکی از مهم ترین اثرات کمبود نیکل در سویا کاهش فعالیت اوره آزاد در برگ هاست. کمبود نیکل به کاهش فعالیت هیدروژناز در گره های سویا منجر می شود که این امر نیز، موجب کاهش کارایی تثبیت نیتروژن می گردد.

اسیدیته pH

pH معیاری است برای نشان دادن غلظت یون هیدروژن در محلول که از 1 تا 14 درجه بندی می شود در صورتی که pH بین اعداد 1 تا 7 باشد محلول دارای خاصیت اسیدی و اگر بین اعداد 7 تا 14 باشد محلول دارای خاصیت بازی است . در صورتی که این عدد دقیقاً برابر 7 باشد محلول را خنثی می نامند.

pH در صنایع مختلف مصرف های خاص خود را داشته و این خصوصیت در کشاورزی بسیار حائز اهمیت است . خاک باید دارای pH مناسب باشد . هر گیاهی یک محدوده pH خاص و مناسبی را تحمل می کند که اگر pH خاک کم یا زیاد باشد رشد و نمو گیاه را دچار مشکل می کند .

pH خاک به طور مستقیم و یا غیر مستقیم رشد گیاه را تحت تأثیر قرار می دهد . مهمترین نقش pH خاک کنترل حلالیت عناصر غذایی در خاک می باشد . به عبارت دیگر قابلیت جذب عناصر غذایی وابستگی زیادی به pH خاک دارد .

یکی از مشکلاتی که در خاکهای ایران وجود دارد pH قلیایی است ، یعنی pH بالاتر از 7 و کمبود بارندگی در ایران و دارا بودن اقلیمی خشک باعث تجمع بازهای تبادلی در خاک می شود که در پی آن افزایش غلظت یون هیدروکسید در خاک را به همراه دارد .

لازم به ذکر است که کمبود بارندگی به این علت بر pH خاک تأثیر گذار است که اولاً وقتی بارندگی رخ ندهد جابجایی مواد هم در خاک امکان پذیر نبوده و همین امر باعث می شود که زمین های بکر به مرور زمان قلیایی تر از قبل شوند . ثانیاً باران ، خود تا حدودی اسیدی بوده که همین امر باعث کاهش pH خاک می شود به طور کلي با افزودن مواد آلي(خاک برگ وکمپوست وپيت ماس و... )مي توانيد درجه اسيديته خاک را افزايش دهيد.براي اسيدي کردن خاک به آن گوگرد اضافه مي کنند (که طي فرآيندهاي شيميايي به اسيدسولفوريک تبديل مي شود) . برای قلیایی شدن خاک به آن آهک اضافه مي کنند.برای تشخیص pH از دستگاه پی اچ سنج یا کاغذهای مخصوص استفاده می کنند.

شوری Ec

شوري و سديمي بودن خاک

شوري و سديمي بودن خاک يکي از مشکلات مهم خاک‌هاي مناطق خشک و نيمه خشک است. در اين مناطق بدليل کمبود بارندگي و اقليم خشک، املاح در خاک تجمع پيدا مي‌کنند و در نتيجه خاکهاي شور حاصل مي‌شود. اين خاك محيط نامناسبي براي رشد و توليد بوده که هم کميت محصول را پائين مي‌آورد و هم کيفيت محصول را کاهش مي‌دهد .

طبق آمار %۱۵ سطح کل کشور ما را خاکهاي شور و چيزي حدود %۵۰ خاکها قابل بهره‌برداري و آبياري مي‌باشند

بطور کلي خاک‌هاي شور داراي مقدار زيادي املاح محلول هستند که اين نمک زياد مشکلاتي را براي گياه بوجود مي‌آورد .

شوري خاک چگونه تعيين مي‌شود؟

شوري خاک را براساس پارامتري بنام E.C يا قابليت هدايت الکتريکي مشخص مي‌کنند. هدايت‌سنج الکتريکي، دستگاهي است که قابليت هدايت الکتريکي محلول خاک يا E.Cرا اندازه‌گيري مي كند.  اصلاح خاک‌هاي شور

راههاي متفاوتي براي اصلاح خاکهاي شور و سديمي وجود دارد که به شرح ذيل است  :

1-اساس اصلاح خاکهاي شور، آب‌شويي است. يعني از طريق مصرف آب اضافي، نمکهاي محلول را از خاک شست و شو مي‌دهيم

2-اما روش‌هاي ديگري هست که اثرات سوء شوري را کاهش مي دهند که مديريت بهره برداري از خاکهاي شور گفته مي‌شود. بعنوان مثال، در خاکهاي شور بايد دور آبياري را کوتاه تر بگيريم به عبارت ديگر آبياري زود به زود انجام شود تا غلظت املاح در خاک افزايش پيدا نکند

3-همچنين در خاک‌هاي شور، بايد از کودهايي استفاده کنيم که اصطلاحاً ضريب شوري پائين‌تري داشته باشند يعني كود خاك را شورتر نكند

4-استفاده از مواد آلي در خاکهاي شور

5-استفاده از سيستم مناسب کشت و کار كه اثرات شوري را كم كند

6-تغيير روش آبياري

اصلاح خاک‌هاي سديمي که ESP (درصد سدیم تبادلی) بالايي دارند با اصلاح خاک‌هاي شور متفاوت است، در اين خاک ها بايد يکسري مواد شيميايي اصلاح کننده به خاک اضافه شود. مهمترين و بهترين موادي را که مي توان در خاک‌هاي کشور ايران استفاده کرد گچ يا گوگرد مي‌باشد. گچ همان سولفات کلسيم است. به عبارت ديگر داراي عنصر کلسيم است. اين کلسيم روي سطح ذرات خاک، جانشين سديم مي‌شود و سديم را از سطح ذرات خارج کرده و وارد محلول خاک مي‌کند و بعداً از طريق آب‌شويي، سديم اضافي خارج مي‌شود.

اما زماني که گوگرد استفاده مي‌کنيم گوگرد توسط يک باکتري بنام تيوباسيلوس دبو اکسيدانس در خاک اكسيد مي‌شود و توليد اسيد سولفوريک مي کند. اسيد سولفوريک بر روي آهک خاک اثر کرده و توليد گچ مي‌کند و گچي که بدين ترتيب توليد مي‌شود کار اصلاح را انجام مي‌دهد.

مواد آلی

مواد آلی خاک اساس کشاورزی پایدار است. پایداری خاک می تواند بر اساس نوع عملیات مدیریتی از جمله عدم حفظ سطح مواد آلی خاک، استفاده محدود و یا بی رویه از کودهای شیمیایی، از بین بردن پوشش گیاهی و..... تهدید گردد. در بسیاری از مناطق خشک ونیمه خشک جهان فقر مواد آلی خاک از چالش های اساسی کشاورزی و محدود کننده تولید به شمار می آید. مواد آلی در بسیاری از ویژگی های خاک ها از جمله حاصلخیزی، ساختمان، نفوذ آب، ظرفیت نگهداری آب، تراکم وفعالیت میکروبی خاک تأثیر دارد، لذا به عنوان شاخص پایداری در باروری خاک شناخته شده است.

کود آلی

کودهای آلی ، کودهای کاملی هستند و در برگیرنده کلیه عناصر ماکرو و میکرو هستندکودهای آلی علاوه بر آنکه عناصر غذایی گیاهان را تأمین می کنند باعث اصلاح ساختمان و بافت خاک می شوند. ضمناً این کودها حاوی باکتریهایی هستند که نقش بارزی در تجزیه مواد آلی و تبدیل آن به عناصر معدنی ایفا می کنند از طرفی برخی عناصر مثل فسفات و پتاس در صورت کمبود مواد آلی خاک و pH بالا به صورت غیر فعال در آمده و به میزان ناچیز جذب گیاه می شوند. ضمناً قدرت نگهداری آب را در خاک افزایش می دهند که خود عامل مهمی در صرفه جویی آب و افزایش بهره وری آب در کشاورزی می باشد. این کود به هیج وجه تحت تأثیر آبشویی قرار نمی گیرد و به تدریج در اختیار گیاه قرار می گیرد.

در حال حاضر استفاده از مواد غذایی ارگانیک رو به افزایش است و کشاورزی پایدار زمانی محقق خواهد شد که محصولات سالم تولید و به دست مصرف کننده برسد. خوشبختانه در سالیان اخیر کشاورزان به این امر واقف شده اند و سعی می کنند کمتر از سموم و کودهای شیمیایی استفاده کنند. بنابراین لازمه تولید محصولات ارگانیک استفاده کمتر از کودهای شیمیایی و کاربرد بیشتر کودهای آلی است.

کود حیوانی در حقیقت از فضولات حیوانات تهیه می‌شود که بیشتر از کود مرغ و گوسفند و گاو و اسب تشکیل می‌شود . کود حیوانی به علت دارا بودن حجم وسیعی از مواد آلی و غذایی باقی مانده که برای غنای خاک بسیار مفید می‌باشد در طول تاریخ همواره مورد توجه کشاورزان بوده است.

کود مرغی غنی و پلت شده را بهتر بشناسیم

در سالهای اخیر در اغلب کشورهای دنیا به علت حجم عظیم تولید کود مرغ و مشکلات و مسائل زیست محیطی آن در مورد مصارف مختلف کود مرغ مورد بررسی و تحقیقات فراوانی انجام شده است.نتایج حاصله ثابت کرده است که چنانچه به خوبی از کود مرغی استفاده شود ماده بسیار با ارزشی با مصارف مختلف می باشد.قسمتی از کود مرغ امروزه در دنیا در تغذیه دام و ماهی به کار می رود و قسمت جزئی از آن نیز در تعداد معدودی از کشورها مانند هندوستان و چین و برخی از کشورهای آفریقایی جهت تولید بیوگاز برای مصارف خانگی و در برخی از کشورهای پیشرفته از جمله انگلستان برای سوخت نیروگاههای تولید برق مدرن به کار می رود ولی به طور کلی بیش از ۹۰ درصد از این کود برای مصارف کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد .

کود مرغی دارای مقادیر قابل توجهی متیونین،لیزین و سیستئین می باشد .

بر اساس مقایسه ای که در اروپا بین کود مرغ و کود گاو و کود خوک انجام گرفته نشان می دهد اگر کود مرغ  فرآوری شود ارزش آن به مراتب بیشتر از کودهای دیگر است .

تعیین مقدار مصرف کودمرغی غنی و پلت شده

مقدار مصرف به صورت تقریبی

درختان مثمر و غیر مثمر 1 تا 10 کیلوگرم برای هر درخت

درختان پسته 2000 تا 4000 کیلوگرم در هکتار

برنج400  تا600 کیلوگرم درهکتار

توت فرنگی 1500 تا 2000 کیلوگرم در هکتار

انگور 800 تا 1200 کیلوگرم در هکتار

محصولات گلخانه ای 60 تا 120 گرم در متر مربع

گندم 500 تا 700 کیلوگرم در هکتار

درختچه های زینتی 400 تا 600 گرم

گیاهان آپارتمانی 5 الی 10 گرم

 

بهترین روش در تعیین مقدار مصرف کود مرغی در هر هکتار انجام آزمون تجزیه کود مرغی می باشد. در این آزمون مقدار عناصر غذایی موجود در کود مرغی و خواص شیمیائی آن مخصوصاً pH مشخص می شود. مقدار مصرف آن با توجه به آزمون تجزیه کود مرغی و آزمون خاک زراعی تعیین می شود

در فصول مختلف سال کود مرغی پلت و غنی شده را در مزارع مصرف می کنند . کود مرغی موجب اصلاح فعالیت بیولوژیکی ، کشت و کار و خواص شیمیایی کار می شود .

كود مرغي در بين منابع كودهاي حيواني جزو با ارزشترين آنها است كه به عنوان يك منبع غني از عناصر غذايي پر مصرف و كم مصرف مناسب براي كشت سبزيجات شناخته شده است . ازت موجود در كود مرغي بسيار سريعتر از ازت موجود درساير منابع كودهاي دامي ديگر مثل گاوي، اسبي و گوسفندي مورد استفاده گياه واقع مي­گردد كه اين امر به لحاظ غني بودن كود مرغي از اسيد اوريك مي­باشد. درصد فسفر و پتاسیم کود مرغی از کود های گاوی و گوسفندی بیشتر است ودر نهایت خرید کود مرغی بهتر است که از مرغداری های مجهز به واحد فرآوری یا کارخانجات تولید کننده کود آلی که دارای مجوز زسمی و ثبت آنالیز کودی می باشند خریداری شود.